تعریف مدل سازی اطلاعات ساختمان

تاریخچه BIM

تعریف مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM ایران)

برای شروع، جهت شناخت بهتر مدلسازی اطلاعات ساختمان، لازم است تعاریفی در این باب صورت پذیرد تا با کلیات و مفهوم این فناوری آشنایی صورت پذیرد.

مدل سازی اطلاعات ساختمان یکی از امیدوارکننده ترین تحولات در صنایع معماری، مهندسی و ساخت وساز(AEC)3 است. با این فناوری می توان یک یا چندین مدل مجازی دقیق به صورت دیجیتالی از ساختمان را پیش از اجرا و ساخت مشاهده نمود که آن ها این اجازه را می دهند تا فرآیند طراحی، تجزیه و تحلیل و ساخت بهتر صورت گیرد[۷].

مدل سازی اطلاعات ساختمان یا BIM ایران یک راه جدید برای نزدیک شدن طراحی و مستند سازی پروژه های ساختمانی می باشد.این فناوری از سه بخش تشکیل شده که عبارتند از:

  • مدل سازی: تعریف و شبیه سازی ساختمان، تحویل آن،وبهره برداری با استفاده از ابزار یکپارچه شده است.
  • اطلاعات: تمام جزییات و اطلاعات در مورد ساختمان و چرخه عمر آن گنجانده شده است.
  • ساختمان: کل چرخه عمر ساختمان را در نظر گرفته است.(طراحی، ساخت، بهره برداری[۳].

بامدل سازی اطلاعات ساختمان، یک یا چند مدل مجازی دقیق تر از یک ساختمان به صورت دیجیتال ساخته می شود. در این فرآیند پشتیبانی از طرح ها مرحله به مرحله صورت می پذیرد و اجازه تجزیه و تحلیل و کنترل بهتر نسبت به فرآیند های قدیمی و سنتی وجود دارد. پس از اتمام، مدلی کامپیوتری که شامل هندسه دقیق و اطلاعات مورد نیاز برای ساخت وساز و فعالیت های تدارکاتی است، پیش روی ما می باشد که با استفاده از آن می توان بالاترین کیفیت را دز اجرا داشت[۴].

مدل سازی اطلاعات ساختمان یک فرایند مبتنی بر مدل های هوشمند است که به شما کمک کند تا برنامه ریزی، طراحی، ساخت و مدیریت ساختمان ها و زیر ساخت ها را بهتر انجام دهید[۵].

تاریخچه مدل سازی اطلاعات ساختمان

به واقع می توان اذعان داشت که تاریخچه شکلگیری BIM  به چهل سال قبل باز می گردد. چاک ایستمن در سال ۱۹۷۵ میلادی، در مقاله ای تحت عنوان ” استفاده از کامپیوتر به جای ترسیم با دست در طراحی ساختمان”۴ به استفاده از نقشه های دو بعدی پراداخت که بر پایه سیستم توصیف ساختمان (BDS)5 بوده و بسیاری آن را زمینه ساز خلق BIM می دانند.

تاریخچه BIM

قبل از دهه ۱۹۷۰ میلادی نقشه های ساختمانی با مداد، جوهر و کاغذ ترسیم می شدند. اصلاح اشتباهات نقشه ها بسیار مشکل بوده و مخصوصا اگر اشتباهات، روی نقشه وابسته دیگری اثر می گذاشت، نتیجه کار وحشتناک بود. در دهه فوق، روش های ﺗﺮﺳﯿﻢ ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮي CAD  اﺑﺪاع ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ روي ﭘﺎﯾﺎﻧﻪ ﻫﺎي ﮔﺮاﻓﯿﮑﯽﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮﻫﺎي ﻣﺮﮐﺰي ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﻮدﻧﺪ. از دﻫﻪ ۱۹۸۰ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﺎ اﺑﺪاع ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮﻫﺎي ﺧﺎﻧﮕﯽ، اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي CAD در دﻓﺎﺗﺮ ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ رواج ﺑﯿﺸﺘﺮي ﯾﺎﻓﺖ. ﺑﺎ اﯾﻦ اﺑﺰار اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮏ، ﺗﺮﺳﯿﻢ، اﺻﻼح و اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎ ﺑﺴﯿﺎر راﺣﺖ ﺷﺪ، ﺳﺮﻋﺖ ﮐﺎر ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻪ و ﺗﺮﺳﯿﻢ اﺷﮑﺎل ﭘﯿﭽﯿﺪه و ﺳﻪ ﺑﻌﺪي وارد ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺪﯾﺪي ﺷﺪ. ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻫﺎي CAD ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ روش ﻫﺎي دﺳﺘﯽ ﻋﺎﻟﯽ ﺑﻮد، وﻟﯽ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺳﻪ ﺑﻌﺪي ﺳﺎزي، ﻫﻨﻮز ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻫﺎي BIM را ﻧﺪاﺷﺖ! روش CAD ﺻﺮﻓﺎً ﯾﮏ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺳﻪ ﺑﻌﺪي از ﻃﺮاﺣﯽ ﻫﺎي دو ﺑﻌﺪي ﺑﻮده و ﺑﺮﺧﻼف BIM ایران ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﻧﯿﺴﺖ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل، ﻣﺪل ﺳﻪ ﺑﻌﺪي CAD ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﺷﺘﺒﺎﻫﺎت ﻣﻮﺟﻮد در آن ﻧﺒﻮده و ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ اﺷﺘﺒﺎﻫﺎت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻣﻮﺟﻮد را در ﺟﺎﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮدﮐﺎر اﺻﻼح ﮐﻨﺪ. (ﻋﺪم ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺗﺸﺨﯿﺺ ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﺎي ﭘﻼن، ﻧﻤﺎ، ﺑﺮش و…). ﻣﻔﻬﻮم BIM وراي CAD ﺑﻮده و در واﻗﻊ ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻣﺪل ﺳﺎزي ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﭘﺎﯾﮕﺎه داده ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. در BIM ایران ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﻃﺮاﺣﯽ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺖ ﯾﮏ ﻣﺪل، ﻣﺘﺸﮑﻞ از اﺟﺰاء ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺮف در و ﭘﻨﺠﺮه، ﺳﻘﻒ، ﺗﯿﺮﻫﺎ، ﭘﻠﮑﺎن، ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﻬﻮﯾﻪ ﻣﻄﺒﻮع، ﺳﯿﻢ ﮐﺸﯽ و ……. ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺷﺮوع می شود. این اجزاء هم خودشان و هم ارتباط شان با بقیه اجزاء را می شناسند. بنابراین برای کسب اطلاعات در مورد یک جزء مشخص مثل پنجره از قبیل اندازه، جنس شیشه، چهارچوب و… لازم نیست چندین نقشه پلان، برش، نما و …….. را زیر و رو کنیم. کافی است مستقیما به خود جزء مراجعه کرد. این جزء تمام اطلاعات مربوط به ویژگی هایش را در خودش ذخیره کرده و با اعمال هر تغییری در خواص آن، خودش را با طرح جدید تطابق می دهد[۸].

برای مشاهده ی ادامه مقاله می توانید مقاله ی نرم افزار های رایج در فناوری BIM را مطالعه نمائید.